محمدرضا نیک نژاد،روزنامه ی آرمان،29 اردیبهشت 93
چند
وقت پیش آشنایی از من خواست که چند جلسه درسی برای پسرش- که سال چهارم پیش
دانشگاهی رشته ی ریاضی است و درس فیزیک اش نهایی شده است - داشته باشم. یکی – دو
جلسه رفتم. نه پسر درس خوان بود و نه چند جلسه ی درسی،کارش را راه می انداخت! تا
این که چند روز پیش پدرش نگران و دستپاچه زنگ زد و پس از کلی معذرت خواهی گفت:
پسرش نمی خواهد کلاس ها ادامه یابد و گویا یکی از دوستان اش قول داده که پرسش های
آزمون را برایش بخرد! و سپس درستی یا نادرستی این گفته را جویا شد. من که در دو-
سه سال گذشته چنین شایعاتی را شنیده بودم،با کمی مِن – و- مِن کردن و پیش از آن که
ریشه های اخلاقی کار را به چالش بگیرم،گفتم :خیلی نمی شود به چنین وعده هایی دلخوش
بود،در برخی موارد- به گفته ی برخی دانش آموزان و همکاران – انجام شده و گاهی هم
وعده هایی پوچ و توخالی بوده است!
اما همچنان که گفته شد،در چند سال گذشته چنین شایعاتی در دهان بسیاری از دانش آموزان سوم دبیرستان- که آزمون هایشان نهایی است - و پیش دانشگاهی ها - که دارای چهار درس نهایی هستند- می چرخد. به گفته برخی دانش آموزان،پرسش ها پس از پرداخت پول،بامداد روزِ آزمون به همراهِ پاسخ،به ایمیلِ دانش آموزِ خریدار فرستاده می شود و کار به خوبی و خوشی! پایان می یابد. این شنیده ها آنچنان فراگیر شد،که حتی در یک مورد آموزش و پرورش در دقیقه ی نود،وادار به تغییر پرسش های آزمون گردید و دست خریدارانِ نگون بخت - که آسیبی دو گانه دیده بودند- را در پوست گردو نهاد!
روندِ برگزاری آزمون های نهایی،چنین است که،روزِ پیش از آزمون،پرسش برگ ها به مناطق فرستاده شده و صبحِ روز آزمون به حوزه های برگزاری آورده می شوند. پس از گرفتن امضا از دست اندرکاران حوزه،میانِ دانش آموزان پخش و آزمون برگزار می شود.
با توجه به گستردگی حوزه ها و همچنین روند برگزاری آزمون ها،داوری درباره این که تخلف در کجا و چگونه انجام می شود بسیار دشوار است. همچنین،این که این شایعات درست یا نادرست است،بی گمان نیاز به بررسی های موشکافانه آموزش و پرورش و به ویژه نهادهای مسئول- مانند حراست یا تخلفات اداری آن- خواهد داشت. ریشه های فرهنگی چنین رویدادهایی را می توان در تار- و- پودِ جامعه دید و گستردگی آن را حس کرد. پوییدن راه صد ساله در یک شب و بدست آوردن کامیابی های بزرگ از میان بُرها کوتاه و آسان،دیدگاهی فراگیر در اندیشه های بسیاری از جوانان و نوجوانان امروز است و شوربختانه گاهی ما بزرگترها هم بر آتش این باورها،هیزم می ریزیم و در آن می دمیم! از سوی دیگر مدرک گرایی و فشار خانواده ها بر فرزندان،برای به دست آوردن کامیابی های آموزشی بدون در نظر گرفتن انگیزه ها و توانایی های آنها،فرزندان را برای فرار از فشار و گریز از آموختن،وادار به بهره گیری از هر ابزاری برای توجیه هدف می نماید. بی گمان از میان بردن این دشواری های فرهنگی نیاز به کارهای ریشه ای و گسترده دارد. اما آنچه که امروز ضروری ترین کار به نظر می رسد،پاک کردن دامنِ آموزش،آموزش و پرورش و فرهنگیان است. شایعه فروش پرسش های آزمون،بیش از گذشته،پایه های آموزش را سست کرده و آبروی کارگزاران آموزشی و فرهنگیان را به خطر انداخته است. امیدوارم که فرادستان آموزشی در این روز های آزمون،هر چه زودتر دامن خویش و آموزش را از این آلودگی زشت و بد سگال برهانند.